Het verhaal van de Stichting Streektaal Alblasserwaard en Vijfheerenlanden is onlosmakelijk verbonden met De Mauwerd, een naam die meteen een glimlach opwerpt bij wie het lokale dialect kent. Het woord heeft immers een prachtige dubbele lading: het verwijst op een gekscherende manier naar een echte kletskous, maar staat van oudsher ook bekend als de streekbenaming voor een kat. Een treffender symbool is nauwelijks denkbaar voor een stichting die zich met hart en ziel inzet om de gesproken taal en de rijke verhalen uit de regio levend te houden.

In het landschap tussen de rivieren heeft vrijwel elk dorp zijn eigen klank en vocabulaire. Het dialect van Hardinxveld klinkt anders dan dat van Ameide of Asperen, en precies die variatie maakt de streektaal zo uniek. Om te voorkomen dat deze subtiele nuances en aloude woorden definitief naar de achtergrond verdwijnen, verzamelt de stichting de dorpsdialecten en legt ze vast in woordenlijsten en heldere spellingafspraken.

Dat vastleggen gebeurt niet alleen voor stoffige archieven, maar vooral om de taal te laten spreken. Onder de vlag van de stichting verschijnen regelmatig kleurrijke boeken en bundels vol streekverhalen, gedichten en historische herinneringen, zoals de bekende uitgaven D’n hort op en Bai mekoar gekloiterd. Bovendien trekken de betrokkenen de regio in om dialectquizzen, lezingen en bijeenkomsten te verzorgen bij lokale verenigingen. Op die manier ontmoeten dorpsgenoten elkaar, worden oude herinneringen opgevist en raakt ook de jongere generatie bekend met de woorden van hun grootouders.

Zo vormde De Mauwerd – de stichting houdt op te bestaan – een warm en cultureel ankerpunt in een snel veranderende tijd. Het herinnerde de inwoners van de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden aan hun wortels en bewees dat een streektaal pas echt blijft voortbestaan wanneer mensen er vol trots over blijven praten.

De website van De Mauwerd is ondergebracht bij de Vereniging Historisch Lexmond en Hei- en Boeicop (VHLHB).