
Een schôônzeun die ’t van aaijere maokte
Neel, z’n vrouw, was, as ’t r op aankomt nog hêêl wat meer mans en zôô rap as ’n bie. Die dee vur een jonge maaid nie onder. Hôôgstes kloeg ze wel ’s over d’r schoer. Volges d’r aaige had ze zôôgaonde wel ’s last van ” ’n bietjie” rimmetiek. Mor dat was ââl. Nêênt, die hoorde je nie licht klaoge. ’t Was een hardijzer. Nie aqllêên vur d’r aaige, mor net zôô goed vur ’n ander.
“Je ruk je oore mor op,” ko je te hore krijge.
Neeje, d’n dokter ha ze nie veul over de vloer gehad gelukkig. Jao, behalve dan bij ’t bevââle van de keinder netuurluk en nog een keer toen ze d’r âârm uit de kom ha gevââle. Mor je mo nie glôôve dat ze op de grond lag te kâârme toen d’n dokter perbeerde die âârm weer op z’n plek te mekrut Krijge. Achteraf was ââl wat ze zee: “Hij dee me mor lilluk zeer”.
Ze was in d’r knolletuin as ze van soches vroeg tot saoves laot kon wârke. As ze mit d’n donker buitenom de veinsters gong sluite, dan beteekende dat vur de rest dat ’t zachiesaon bedde-gaonstijd wier. Behalve ’s weinters netuurluk. Je kon meoiluk mit de kippen op stok gaon. Mor teege tiene dan vong ze ’t welle-chies. “Mâârge is ’t weer vroeg dag,” was steevast d’r weerwoord as t’r êên wat teegesputterde en effe laoter nao Hindreke de bedstee inklâuwde.
Och, Hindrek vong ’t wel goed. D’r mos regel zijn in een huishouwe. Vroeger had ie nog wel ’s geperbeerd om desnôôds allêên nog wat op te blijve, mor ka je begrijpe; da was veur Neele veuls te lastig. Zij mos ommers d’n anderen ochend weer ’t eerste d’r uit! Daorom had Hindrek z’n aaige d’r mor bij neergeleege toen die begreep, dat ’t zôô’n harseer opleverde om teeg d’n draod van Neele levespetrôôn in te gaon. Moeders wol bleek ok in hullies huis moeders wet te zijn. Och, en daogs was tie ommers toch mêêstentijds vurdeur? Liep ’t huishouwe trouwes nie op wielechies? Nou dan.
Neel was van boere komaf eb was van jongsafaon gewind gwist omvroeg uit de veere te gaon. Dat wâârkt ’t rustigste, zee ze ââltijd, nog gêên keinder om ie heen en betijds de boel aon de kant.
De buurt mos t’r wel aon winne om in ’t aordedonker de immers in de schuur al te hore rammele. Welk mins staot ‘r nou om vijf uure al de was te stuike of achter ’t wasmeschien. Ze was nie goed wijs! Aâmel best, mor eer de buurt goedewel wakker was, dan hing Neele was al aon de lijn. Oo zôô!
Toen Hindrek nog volop in z’n wâârk zat, hij dee in koole en had dus strook zat, ha tie ’s maondassoches veur dag en dauw al staon stampe of z’n aantal draaije aon ’t wasmeschien motte doen om zôôdoende z’n porsie in ’t huishouwe te levere. En zonder (althans hardop) te murmereere.
De leste jaore was da nie meer nôôdig. Nou, daor was tie meraokerls best vanaf gekomme toen Jaones z’n intree gedaon had in de femielie. Kwaodspreekers zouwe meschien karne dinke dat ie lieverlui as moei was, maor laote we daorover ’t zwijge toedoen. Gedachte zijn vrij, mi je woorde mo je voorzichtig zijn, is ’t niewaor? Je het ’t soms zôô gââuw bij iemand gedaon.
Deur die bijdraoge aon de wekelijkse was, komme we naoder in ketakt mit de inweunende dochter mit d’r man.
Och, je wit net hoe of da gaot as t’r meoilijkaon ’n huis te kommen is. Daarbij kwam dat ’t ouwelijk huis grôôt zat was veur twêê huishouwes. In naom huisde ’t jonge stel in de boveboel aon d’n dijk en de ouwechies namme de onderverdieping van ’t dijkhuis. Noem ’t mor de kelderverdieping. Ieder had z’n aaige buitedeur en ze konne mit een vaste trap, die in ’t pertaol uitkwam, lekker toch bij mekaor komme. Mooi geregeld dus. Mor de praktijk was, dat hêêle stel onder bij mekaor hokte en de deur aon d’n dijk eigelijk overbôôjeg was. Iederêên maokte gebruik van de deur die in ’t klompehok, waor de kraon was, op de sticht uitkwam.
Wie van de huiselijke omstandigheede nog nie zôô best op de hôôgte was en doch de “jongelui” ’s op te gaon zoeke, die kon aon d’n dijk belle wat ie wou, mor die kreeg gêên gehoor.
Nou, je kon toch zeker nie om ieder wissewassie die trap op en af runne om te gaon kijke wat ‘r nou weer aon de hand was? Daorom had Trijn teege Jaoneze gezeed: “Haolt dien bel d’r mor uit, Jaones. Wie ons hebbe wil, die lôôp mor achterom.” Dat zôô iemand de kans beliep om zôôwat de bêên te breeke over de klompe azzie in d’n donker daor nie op verdocht was, dat wier d’r nie bij gezeed. Net as toen de dôôdbidder bij iemand aon de deur kwam en ok lilluk kwam te legge vââle en in z’n verbrouwreerdheid zee: “Nou ze je ok nie weete wie d’r dôôd is.”
Op d’n duur wisse de minse nie beter of Trijn en Jaones wazze gewoon ingetrouwd en deeje ââles saome. Ze konne gewoon nie buite mekaor. En daor was ââles mee gezeed.
Dat lag eigenlijk ok wel veur de hand, want Jaones (of Jos) was as raaizeger de ganse dag d’n hort op. Sjonge, die sjouwde wat af op z’n fietsie. Tot wijd in d’n omtrek stong die bekind as een vrolijke Frans, die veul van ’n grappie hieuw. Jao, soms ’t wel ’s wat ââlt te bruin kon bakke. Nie iederêên kon dat ââltijd werdeere. Ok al mos ie om z’n streke – die nooit gemêên of vals bedoeld wazze – inwindeg toch wel ’s lache.
Kijk. en dat kon schôônmoeder Neel nou net nie. Die kon feitelijk hêêlemaol nie teege grappies; had ze nooit goed teege gekanne. Mi da gevolg, dat ’t tusse die twêê nog wel ’s vrong. Mêêst van Neele kant, wel te verstaon. Wa kon da mins soms foetere op ‘m. Hindrek was van ’n hêêl ander slag en dee, as tie de kans kreeg, hard mi Jaoneze mee
WvG